Al sinds 5 december 2002 dienen alle vorkheftrucks voorzien te zijn van een constructie die ervoor zorgt dat de bestuurder ingeval de heftruck zijwaarts kantelt, niet bekneld zal raken tussen de heftruck en de vloer. Om hiervoor te zorgen zijn enkele mogelijkheden, waarbij de gordel en de gesloten cabine de meest gangbare zijn. Relatief nieuw op de markt is het bestuurders beschermrek. Dit systeem laat zich het beste omschrijven als een klein deurtje, waarbij aan de wettelijke verplichtingen is voldaan op een wijze waarbij het deurtje de bestuurder bij een eventueel ongeval zal tegenhouden.Ten aanzien van de wetgeving is vastgelegd dat de werkgever er voor dient te zorgen dat de genoemde voorzieningen op de vorkheftruck aanwezig zijn. Het is vervolgens wel de verantwoordelijkheid van de bestuurder de voorzieningen op een juiste manier te gebruiken. 

De goedkoopste en simpelste oplossing is het plaatsen van gordels op de stoel. Nadeel aan dit systeem is dat veel bestuurders de gordel niet willen dragen. Het is mogelijk de gordel als startonderbreking te laten fungeren (geen gordel om = geen contact), maar ook dit is helaas makkelijk te omzeilen. 

Een gesloten cabine is in dit kader de meest doeltreffende en tevens duurste oplossing. En ook hierbij dient aangetekend te worden dat het niet ongewoon is om in de warme zomermaanden de deuren van de cabine te demonteren, waarbij niet meer aan de wet voldaan wordt. 

Het bestuurdersbeschermrek (de PilotProtector) is een goed alternatief – met name voor bedrijven waar veiligheid hoog in het vaandel staat – dat tegen meerprijs zodanig is te monteren dat de vorkheftruck niet start of rijdt als de deurtjes open zijn. 

 Enkele voordelen van de PilotProtector: 

• Maximale beweging vrijheid voor de bestuurder door de ergonomische vormgeving.
• Solide constructie, mede door slot montage aan de voorste stijl van de bestuurderskooi.
• Hoge veiligheid door de minimale restruimte tussen de PilotProtector en de hoofdbeschermer.
• Voor eigenlijk elk type en model heftruck is de PilotProtector leverbaar.

Wat is de PilotProtector?

De PilotProtector kunnen we het best omschrijven als een klein deurtje of hekje welke met scharnierpunten gemonteerd zit op de achterste steun van de beschermkooi van de vorkheftruck. Het slot wordt gemonteerd op de voorste steun. Door schanieren op de achterpilaar gaat de deur naar buiten openen, door de kleine handgreep in te drukken bovenop de deur kan men de deur openen en bij het sluiten van de deur valt hij in een slot dat gemonteerd zit op de voorpilaar. Deze montage geeft een solide constructie wat rammelen en of beweging van de deur voorkomt tijdens het rijden. Bovendien verhinderd deze wijze van montage dat de chauffeur zich aanleert om even snel te gaan rijden met een niet goed gesloten deur. Die zou immers onder het rijden open zwiepen. 

Tevens is het mogelijk om een magneet beveiligingsset te monteren waardoor de heftruck niet rijdt/start zonder dat de beschermdeur is gesloten. 

Wat ook zeer belangrijk is, is dat de restruimte tussen de hoofdbeschermer en de beveiliging deur minimaal is. Zodat de heftruckchauffeur bij het kantelen van de heftruck er niet tussen door kan schieten (of springen). Het gaat om de schouders, heup en knieën die binnen de contouren van de hoofdbeschermer moet blijven bij het kantelen van de heftruck, daarom is de beperkte restruimte dus zeer belangrijk. 

De PilotProtector beschermt uw werknemer, mocht de heftruck onverhoopt kantelen. Dit komt zeker niet altijd door het (onervaren of slechte) rijgedrag van de heftruckchauffeur. Dit kan ook gebeuren door slecht wegdek, een stoepje, of een stuk hout of ander afval op de grond of het haaks wegdraaien met de heftruck ter wel de mast in geheven positie is. 

Wat zeggen de regels?

Wetgeving:

De plicht om op mobiele arbeidsmiddelen een veiligheidsgordel te monteren vloeit voort uit art. 7.17a van het arbeidsbesluit, zoals dat op 5 december 1998 van kracht is geworden. De tekst in kwestie luidt als volgt: 

Lid 4. Indien het gevaar bestaat dat de te vervoeren personen bij kanteling of omslaan bekneld kunnen raken tussen delen van het mobiele arbeidsmiddel en de grond, is een systeem geïnstalleerd waarmee zij kunnen worden tegengehouden. 

Om vast te stellen of op een heftruck of reachtruck een veiligheidsgordel gemonteerd moet worden, dienen de risico’s van kantelen afgezet te worden op de eigenschappen c.q. verschijningsvormen van de truck. 

Kantelrisico:

Het kantelrisico bij een hef- of reachtruck is voorwaarts of zijwaarts. Een achterwaartse kanteling is niet voorstelbaar.   

Eigenschappen c.q. verschijningsvormen:

Als het kantelrisico afgezet wordt op de eigenschappen c.q. verschijningsvorm van heftrucks spelen de volgende factoren een rol:

• Een heftruck heeft een frontzit.
• De heftruck is aan beide zijkanten toegankelijk.

Bij een voorwaartse kanteling van de heftruck is in de praktijk gebleken, dat er geen risico aanwezig is, dat de chauffeur bekneld geraakt onder de heftruck.Wel is gebleken, dat bij een zijwaartse kanteling de heftruckchauffeur de onbedwingbare neiging heeft om via de lage zijde van de heftruck weg te springen. Omdat dat de zijde is waarop de truck kantelt is het risico levensgroot aanwezig, dat de heftruckchauffeur bekneld zal raken onder de heftruck. 

De veiligheidsgordel heeft hier de functie om de heftruckchauffeur binnen de contouren van de machine te houden en hem/haar zo te beschermen. De veiligheidsgordel draagt dus bij aan de veiligheid op de heftruck. 

De relevante verschilpunten wat betreft eigenschappen c.q. verschijningsvormen tussen heftruck en reachtruck zijn de volgende:

• Een reachtruck heeft een dwarszit.
• De reachtruck is aan beide zijden gesloten, de toegang tot de reachtruck bevindt zich aan de achterzijde.

Conclusie:

Een heftruck is een arbeidsmiddel dat conform art. 7.17a lid 4 van het arbeidsbesluit voorzien moet zijn van een systeem: ‘dat voorkomt dat de chauffeur bij kanteling bekneld kan geraken onder de heftruck’.Bij een zijwaartse kanteling van de reachtruck is het niet mogelijk dat de chauffeur via de zijkant de truck verlaat. Er is derhalve geen knelgevaar aanwezig en het monteren van een veiligheidsgordel heeft dan ook geen functie c.q. voegt qua veiligheid niets toe. Maatregelen:Een heftruck, die na 5 december 1998 door de werkgever in gebruik gegeven wordt aan de medewerkers moet voorzien zijn van een veiligheidsgordel dan wel een gesloten cabine, zodanig dat hierdoor bij kanteling van de heftruck de chauffeur binnen de contouren van de machine gehouden wordt en hem/haar zo beschermt tegen het gevaar van beknelling onder de heftruck.   

Overgangsmaatregel:

Voor trucks, die per 5 december 1998 in het bedrijf aanwezig waren en waarop geen veiligheidsgordel dan wel gesloten cabine aanwezig is gold een overgangstermijn van 4 jaar. Dit betekent, dat sinds 5 december 2002 alle heftrucks voorzien moeten zijn van een veiligheidsgordel dan wel een gesloten cabine.   

Draagplicht:

Uitgangspunt is dat als de gordel aanwezig is deze gordel ook gedragen moet worden. De werkgever is verantwoordelijk voor een adequate instructie en een goed toezicht terwijl de werknemer verplicht is de gegeven instructies op te volgen.

In termen van aansprakelijkheid zal de veiligheidsgordel nog veel stof doen op waaien. Voorspelbaar in, dat ingeval van ongeval met persoonlijk letsel, waarbij de chauffeur de aanwezige gordel niet heeft gedragen zal leiden tot een juridische strijd over de vraag of de werkgever adequate instructie heeft gegeven en er ook goed toezicht op heeft uitgeoefend. Als deze vraag positief beantwoord wordt dan bestaat er voldoende jurisprudentie om te kunnen voorspellen dat de chauffeur dan aangesproken wordt op zijn nalatigheid t.a.v. het dragen van de veiligheidsgordel.